Ընտրական գործընթացի վերլուծությունը սկսվում է ընդհանուր պատկերի վրա կենտրոնանալուց։ Պետք է նշեմ, որ ընտրական գործընթացի ընթացքում առկա էին բազմաթիվ կեղծման փաստեր, որոնք դիտարկելի էին նախընտրական արշավի մեկնարկից մինչև քվեարկության օրը։ Այս գործիքներից էին թոշակների «արտահերթ» բարձրացումը, վարչական ռեսուրսների օգտագործումը և քաղաքական հետապնդումները։
Այնուամենայնիվ, այս կեղծման բոլոր ջանքերը, ինչպես տեսանք, անհաջող են եղել։ «Քաղաքացիական պայմանագրին» կուսակցությունը չի կարողացել ոչ միայն ձեռք բերել սահմանադրական մեծամասնություն կամ 50% + 1 ձայն, այլև նույնիսկ այնպիսի պայմաններում, երբ կեղծման գործիքները ծավալվում էին ամենաակտիվ տեմպերով, հասնել իր ցանկալի արդյունքին։ Այս հաջողությանը, իմ կարծիքով, մեծապես նպաստել է հայ գիտակից քաղաքացիների աննախադեպ ակտիվությունը։
Այս համատեքստում կարևոր է անդրադառնալ նաև ընդդիմության մանդատների հարցին։ Իմ վերլուծության համաձայն՝ 2021 թվականի նմանատիպ իրավիճակի պես, ընդդիմության օգտին քվեարկած քաղաքացիները քվեարկել են իշխանափոխության համար, այլ ոչ թե «Քաղաքացիական պայմանագրին» կուսակցությանը խորհրդարանում աշխատելու համար որպես ընդդիմություն, որը, իմ կարծիքով, հաճախ կիրառում է ատելության խոսք։ Այս պարագայում առաջանում է հարց՝ արդյո՞ք ավելի ճիշտ է վերցնել այս մանդատները, թե՞ ոչ։
Այս հարցի պատասխանը գտնելու համար ես առաջարկում եմ նորարարական լուծում՝ «ընդդիմության հանրաքվե» անցկացնելը։ Իմ առաջարկի համաձայն՝ մինչև հուլիսի կեսը պետք է կազմակերպվի հանրաքվե, որտեղ ընտրողները կկարողանան հստակ որոշել՝ թույլ են տալիս իրենց ընտրած մարդկանց (որոնք ընտրվել են ընդդիմության օգտին) որոշումներ կայացնել, թե՞ ոչ։
Հանրաքվեի ընթացքում անհրաժեշտ է, որ հանրային հարթակում ներկայացվեն և քննարկվեն բոլոր «կողմ» և «դեմ» արգումենտները։ Սա կտրամադրի ընտրողներին լիարժեք տեղեկատվություն և հնարավորություն իրենց տեսակետը հստակ արտահայտելու համար՝ ընտրողների կարծիքը դարձնելով քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացի կենտրոնական կետը։
