Իմ անունով՝ որպես Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության առաջնորդ, ես ցանկանում եմ անդրադառնալ Ջեյ Դի Վենսի՝ ԱՄՆ փոխնախագահի, Հայաստան և Ադրբեջան կատարելիք այցի առիթով իմ հուշագրությանը։
Իմ նամակում ես խնդրում եմ փոխնախագահին, որ իր բանակցությունների ընթացքում ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների անհապաղ ազատ արձակման հարցը դարձնի իր առաջնահերթ խնդիրներից մեկը։ Այս հարցը ոչ միայն մարդասիրական բնույթ է կրում, այլև հանդիսանում է տարածաշրջանում խաղաղության և վստահության ամրապնդման հիմնարար պայման։
Այնուհետև ես նշում եմ Լեռնային Ղարաբաղում գտնվող հոգևոր և մշակութային հուշարձանների պահպանման կարևորությունը։ Դրանք ոչ միայն մեր ժողովրդի պատմական և կրոնական ժառանգության անբաժանելի մասն են, այլև միջազգային իրավունքի պաշտպանության ներքո գտնվող անշարժ մշակութային արժեքներ են։ Դրանց ոչնչացումը կհանդիսանա մարդկության ընդհանուր ժառանգության նկատմամբ անընդունելի հարձակում։
Ինչպես հայտնի է, ԱՄՆ նախագահը նախկինում հայտարարել էր այս այցի մասին՝ որպես տարածաշրջանի իրավիճակի ուսումնասիրման և խաղաղության հաստատմանն ուղղված ջանքերի մաս։ Իմ հուշագրությունը նպատակ ունի օգնելու փոխնախագահին իր առաքելության ընթացքում ավելի լիարժեքորեն ընկալել տարածաշրջանի բարդ իրողությունները և առաջարկել կոնկրետ ուղղվածություններ՝ խնդիրների լուծման համար։
Այս հարցի շուրջ գոյություն ունի տարբերակված տվյալներ։ Ադրբեջանը հաստատում է, որ իրենց բանտերում պահվում է 19 հայ, մինչդեռ հայկական կողմի տվյալներով՝ գերության մեջ գտնվող անձանց թիվը կարող է հասնել մի քանի հարյուրի։ Այս թվում են նաև Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության մի քանի նախկին և գործող ներկայացուցիչներ, ինչպիսիք են Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, Դավիթ Բաբայանը, Դավիթ Իշխանյանը, Լևոն Մնացականյանը, Դավիթ Մանուկյանը և Ռուբեն Վարդանյանը։ Այս անձանց ազատ արձակումը կհանդիսանա խաղաղության և հաշտության հզոր նշան։
