Հունիսի 7-ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունների կապակցությամբ ԵԱՀԿ ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակը (ԺՀՄԻԳ) հաստատել է Հայաստան ուղարկելու դիտորդական առաքելության որոշումը։ Այս մասին հայտնում է ԺՀՄԻԳ-ն։
Առաքելությունը ձևավորվել է Հայաստանի իշխանությունների հրավերով և հիմնված է ընտրություններից առաջ իրականացված կարիքների գնահատման արդյունքների վրա։
Հիմնական խումբը, որը բաղկացած է 13 փորձագետից, տեղակայվելու է Երևանում՝ Յանեզ Լենարչիչի ղեկավարությամբ։ Մայիսի 1-ից հանրապետության ողջ տարածքում կգործեն 30 երկարաժամկետ դիտորդներ։ Բացի այդ, ԺՀՄԻԳ-ը կուղարկի 250 կարճաժամկետ դիտորդներ, որոնք Հայաստան կժամանեն ընտրություններից մի քանի օր առաջ։ Փորձագետների և երկարաժամկետ դիտորդների հիմնական խումբը կներառի ԵԱՀԿ-ի 28 մասնակից պետությունների ներկայացուցիչներին։
«Մեր դիտորդական առաքելությունը կգնահատի ընտրական գործընթացի բոլոր փուլերը՝ ԵԱՀԿ-ի պարտավորությունների և ժողովրդավարական ընտրությունների միջազգային չափանիշների լույսի ներքո։ Մենք կհետևենք ոչ միայն ընտրական օրվա իրադարձություններին, այլև դրանց նախապատրաստմանը և ընտրական մթնոլորտին», — նշել է ԺՀՄԻԳ-ի հատուկ ներկայացուցիչ Յանեզ Լենարչիչը։
Առաքելության ուշադրության կենտրոնում կլինեն բոլոր առանցքային ընտրական գործընթացները, այդ թվում՝ ընտրարշավը (օգտագործվող բոլոր հարթակներով, այդ թվում՝ սոցիալական ցանցերում), քարոզարշավի ֆինանսավորումը, ազգային, տարածաշրջանային և մունիցիպալ մակարդակներում ընտրությունների կազմակերպումը, իրավական դաշտը, իշխանությունների կողմից ստեղծված ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները՝ ապատեղեկատվության բացահայտման համար, լրատվամիջոցների կողմից ընտրությունների լուսաբանումը և ընտրական վեճերի լուծման գործընթացը։ Դիտորդները կգնահատեն նաև ԺՀՄԻԳ-ի նախորդ առաջարկությունների կատարման ընթացքը։
Ընտրությունների օրը ԺՀՄԻԳ առաքելությանը կմիանան ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի, Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի և Եվրոպական խորհրդարանի պատվիրակությունները։
Ընտրություններից մոտ երկու շաբաթ առաջ ԺՀՄԻԳ-ը կհրապարակի միջանկյալ զեկույց՝ հանրությանը և լրատվամիջոցներին տեղեկացնելու նպատակով։ Առաքելության նախնական եզրակացություններն ու արդյունքները կներկայացվեն ընտրությունների հաջորդ օրը կայանալիք համատեղ մամուլի ասուլիսի ժամանակ։ Վերջնական զեկույցը, որը կներառի համապարփակ գնահատական և գործընթացի բարելավման վերաբերյալ առաջարկություններ, կհրապարակվի ընտրություններից հետո մի քանի ամսվա ընթացքում։
Հիշեցվում է, որ ԺՀՄԻԳ-ը հետևել է Հայաստանում տեղի ունեցած 12 ընտրությունների, որոնցից վերջինը 2021 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններն էին։
