Հինգշաբթի, դեկտեմբերի 25-ին, Երևանում, Արցախի ներկայացուցչության դահլիճում տեղի ունեցավ «Արցախ․ Վտանգված ժառանգություն» եռալեզու պատկերագրքի երկրորդ հատորի շնորհանդեսը։ Այս կարևոր միջոցառումն անցկացրեց Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը։
Համազգայինի Հայաստանի և Արցախի գրասենյակները, 44-օրյա պատերազմից անմիջապես հետո, սկսել են այս հրատարակությունը՝ նպատակ ունենալով միջազգային հանրության ուշադրությունը հայկական մշակութային ժառանգության վտանգի տակ գտնվելու փաստի վրա կենտրոնացնել։
Պատկերագրքը, որի հեղինակն է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի տնօրեն Րաֆֆի Քորթոշյանը, հիմնված է հստակ փաստերի և մասնագիտական ուսումնասիրությունների վրա՝ նպատակ ունենալով տրամադրել փաստարկված պատասխաններ Ադրբեջանի կողմից տարածվող կեղծացումներին։
Շնորհանդեսը բացեց Համազգայինի Երևանի գրասենյակի տնօրեն Ռուզան Առաքելյանը։ Նրա խոսքում ընդգծվեց, որ հայկական մշակութային արժեքների պաշտպանությունը և հակահայկական քարոզչությանը հակադարձումը պարտադիր պարտականություն է։ «Արցախում ոչնչացման վտանգի տակ են բազմաթիվ հնամյա եկեղեցիներ և պատմական հուշարձաններ»,- նշեց նա՝ հավելելով, որ Ադրբեջանը քաղաքակիրթ աշխարհի աչքի առաջ իրականացնում է նոր ցեղասպանություն։
ՀՅԴ Բյուրոյի ներկայացուցիչ Արմեն Ռուստամյանը նույնպես հանդես եկավ ելույթով՝ անդրադառնալով արցախահայության հավաքական վերադարձի և հայկական ժառանգության պահպանման հիմնախնդիրներին։ Նա ընդգծեց, որ նման գրքերի լույս ընծայումն ու տարածումն այսօր, առավել քան երբևէ, կարևոր են՝ միջազգային դիվանագետների հետ փաստարկներով խոսելու համար։ Ռուստամյանը նաև նշեց, որ ՀՀ ներկա իշխանությունների՝ Արցախի հարցը «փակված» համարելու մոտեցմանը հակադրվում է ՀՅԴ-ի կողմից մշակութային ցեղասպանության իրողությունը ևս մեկ անգամ ապացուցող մարտահրավերի շարունակականությունը։
Շնորհանդեսին հանդեսներով ներկայացան նաև պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահրամ Բալայանը, պատկերագրքի հեղինակ Րաֆֆի Քորթոշյանը, ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնյանը, Համազգայինի Կենտրոնական վարչության անդամ Արտաշես Շահբազյանը, Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպան Գեղամ Ստեփանյանը և բանասիրական գիտությունների դոկտոր Հայկազուն Ալվրցյանը։
Հիշեցնենք, որ 2024 թվականի ամռանը Caucasus Heritage Watch (CHW) կազմակերպությունը զեկուցում էր արել, որ Ադրբեջանի կողմից ԼՂՀ գրավյալ տարածքներում հայկական ժառանգության ոչնչացման դեպքերի թիվը 75%-ով է աճել։ Արցախի մշակութային ժառանգության Օմբուդսմենը նույնպես հայտնել էր, որ 2020 թվականի պատերազմից և դրանից հետո փաստագրվել է վանդալիզմի ավելի քան 800 դեպք, ինչը նրա համոզմունքով պատմության մեջ երբևէ գրանցված ամենամասշտաբային մշակութային ցեղասպանություններից մեկն է։
Ադրբեջանը, ըստ փաստերի, նպատակաուղղված քաղաքականություն է վարում ոչ միայն հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման, այլև գրավյալ տարածքների ճարտարապետական տեսքի փոփոխման ուղղությամբ՝ ջնջելով հայկական հետքը։
