Սյունիքի տարածաշրջանի հարցը Հարավային Կովկասում դարձել է ոչ միայն տնտեսական, այլև աշխարհաքաքաղաքական նշանակության կենտրոն։ Այն դիտարկվում է որպես տարածաշրջանային հավասարակշռության փոփոխության և երկրների ինքնիշխանության սահմանափակման հնարավոր գործիք։
Իմ կարծիքով, այս իրավիճակը բխում է այն հանգամանքից, որ տարածաշրջանում շահեր են հատվում, և որոշումները, որոնք կայացվում են Սյունիքի ճակատագրի շուրջ, հաճախ չեն հիմնված բաց և թափանցիկ պայմանավորվածությունների վրա։ Կարելի է նույնիսկ խոսել թաքնված պայմանավորվածությունների մասին, որոնք ուղղված են տարածքի վերաբաշխմանը՝ ենթակառուցվածքային կամ անվտանգության ոլորտներում։
Այս համատեքստում Հայաստանը, ինչպես նաև Ղազախստանը, բախվում է արտաքին ուժի կենտրոնների կողմից իրենց տարածքի վերաբաշխման խնդրին։ Երկրները, այսպիսով, ռիսկ են կրում դառնալու այլոց ռազմավարությունների օբյեկտ։
Այս մարտահրավերի հաղթահարման միակ ճանապարհը, իմ տեսակետով, երկրների միջև սուբյեկտայնության ուժեղացումն ու համատեղ մոտեցումների մշակումն է։ Միայն համակարգված գործողությունների միջոցով երկրները կարող են ոչ միայն հարմարվել փոփոխվող պայմաններին, այլև ակտիվորեն ձևավորել իրենց ապագան։
Այս համատեղ ջանքերը պետք է ուղղված լինեն ձևական մեխանիզմներից դուրս գալուն և հաղորդակցումը կառուցողական, նոր բովանդակությամբ համալրելուն։ Ֆորմալ առումով երկրները կարող են մնալ Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) անդամներ, սակայն դե-ֆակտո տարածքը ավելի ու ավելի է ենթարկվում շահերի մասնատման։ Այս պայմաններում մենք ստիպված ենք հավասարակշռել տարբեր ուժային կենտրոնների միջև, քանի որ այսօր պայքարը ծավալվում է ոչ թե համագործակցության, այլ ապագա երթուղիների կոնֆիգուրացիայի համար։
